پایگاه اطلاع رسانی

عارف صاحبدل، هنرمند و نویسنده فرزانه استاد یعقوب قمری شریف آبادی

به سایت فروغ مهتاب خوش آمدید

تجلی نورمحمدی،نخستین وجه الهی(عظمت محمدی درعالم غیب وشهود)


اين‌ بخش‌، شامل‌ دو گفتار مي‌باشد كه‌ در گفتار اوّل‌ حقيقت‌ عظماي‌ محمدي‌ در عالم‌غيب‌ و شهود ترسيم‌ شده‌، چگونگي‌ خلقت‌ چهار جوهرهء‌: نور، روح‌، عقل‌ و قلم‌ احمدي‌بيان‌ مي‌گردد  


گفتار اوّل‌: عظمت‌ محمدي‌ در عالم‌ غيب‌ و شهود

خلقت‌ نور

ذات‌ اقدس‌ الهي‌ كه‌ پيش‌ از آفرينش‌ جهان‌ ملك‌ به‌ صراحت‌ قدسي‌ «كُنْت‌ُ كَنْزاً مَخْفِيّاً»نقاب‌ غيب‌ بر چهره‌ داشت‌ و حقايق‌ جلال‌ رحماني‌ و لطايف‌ جمال‌ رحيمي‌، پرده‌نشين‌محرم‌سراي‌ ازلي‌ بود، به‌ بيان‌ «فَأَحْبَبْت‌ُ أَن‌ْ أُعْرَف‌َ» شراره‌هاي‌ عشق‌ و حب‌ ذاتي‌ از سراپردهء‌غيب‌ برآمد تا به‌ دلالت‌ «فَخَلَقْت‌ُ الْخَلْق‌َ لِكَي‌ْ أُعْرَف‌َ»[1] جلال‌ و جمال‌ خويش‌ را در مرآت‌تمام‌نمايي‌ به‌ نظاره‌ بنشيند كه‌ تلألؤ حسن‌ او روشنايي‌بخش‌ وجود، و حريم‌ ذات‌ پاكش‌يگانه‌ امين‌ گنجينهء‌ اسرار غيب‌ و شهود باشد.

 

از اين‌رو، ارادهء‌ لايزال‌ احدي‌ در پرتو حقيقت‌ (بِسْم‌ِ اللّه‌ِ الرَّحْمن‌ِ الرَّحيم‌ِ) به‌جلوه‌گشايي‌ عالمي‌ از عوالم‌ بي‌شمار وجود پرداخت[2]‌ و به‌ موجب‌ ظهور نخستين‌ نورباهيبت‌ وحداني‌؛ يعني‌ فروغ‌ جامع‌ احمدي‌، كارواني‌ ديگر از كاروانهاي‌ دايرهء هستي‌ بر اين‌سيارهء خضرا روان‌ گشت‌ و به‌ تصريح‌ روايي‌ «أَوَّل‌ُ ما خَلَق‌َ اللّه‌ُ نُوري‌»[3] انوار واحديت‌اسمايي‌ در وجود اقدس‌ حضرتش‌ جلوه‌گر شد و به‌ بيان‌ قدسي‌ «لَوْلا'ك‌َ لَما خَلَقْت‌ُالْأَفْلا'ك‌َ»[4] طلعت‌ فرخنده‌اش‌ تجلي‌بخش‌ وجود گرديده‌ و افلاك‌ را بهره‌مند از رحمت‌عامهء‌ خويش‌ نموده‌، آسمانها و زمين‌ را به‌ خلعت‌ هستي‌ زيبنده‌ ساخت‌.

 

چنان‌ كه‌ رسول‌اكرم‌(ص‌) فرمود: «آن‌گاه‌ كه‌ خداوند خواست‌ مخلوقات‌ را بيافريند، نورمرا شكافت‌ و از آن‌ آسمانها و زمين‌ را آفريد»[5] ؛ وجود منوّري‌ كه‌ به‌ اشارت‌ آسماني‌ (اَللّه‌ُنُورُ السَّمو'ات‌ِ وَالْأَرْض‌ِ مَثَل‌ُ نُورِه‌ِ كَمِشْكوة‌ٍ)[6] مظهر اتم‌ و اكمل‌ اسم‌ اعظم‌ اللّه‌ تعالي‌ ومستجمع‌ اسما و صفات‌ الهي‌ است‌ و هماي‌ هيبت‌ و عظمتش‌ بر فراز افلاك‌ پر كشيده‌ وانوار قدسي‌ جلالش‌ فضاي‌ خلقت‌ را پرتو وجود افشانده‌ است‌، كاظم‌ آل‌محمد(ع‌) دراين‌باره‌ مي‌فرمايد: «اِن‌َّ اللّه‌َ تَبارَك‌َ وَ تَعالي‌' خَلَق‌َ نُورَ مُحَمَّدٍ مِن‌ْ اِخْتِر'اعِه‌ِ مِن‌ْ نُورِ عَظَمَتِه‌ِ وَجَلا'لِه‌ِ وَ هُوَ نُورُ لا'هُوتِيَّتِه‌ِ؛[7] به‌ درستي‌ كه‌ خداوند تبارك‌ و تعالي‌ از آفرينش‌ خود، نورمحمد را از نور عظمت‌ و جلال‌ خويش‌ آفريد و آن‌ نور لاهوتي‌ خداست‌».

 

خلقت‌ روح‌

 

پس‌ از آنكه‌ نور عالم‌افروز احمدي‌ از وراي‌ سرادقات‌ غيب‌ احدي‌ درخشيدن‌ گرفت‌و مجموعهء‌ موجودات‌ سراي‌ ملك‌ را پديدار ساخت‌، اوّلين‌ روح‌ متبرك‌ قدسي‌ به‌ تبيين‌روايي‌ «أَوَّل‌ُ ما خَلَق‌َ اللّه‌ُ رُوحي‌»[8] از وراي‌ نور احدي‌ حضرتش‌ تجلي‌ يافت‌ و بر پيكرهء‌هستي‌ دميده‌ شد و اين‌چنين‌، به‌ دلالت‌ «فَاحْتَمَل‌َ النُّورُ الرُّوح‌َ»[9] نور جهان‌تاب‌ احمدي‌حامل‌ روح‌ مقدس‌ محمدي‌ گشت‌ و گسترهء‌ آفرينش‌ را از موهبت‌ حيات‌ و نعمت‌ زندگاني‌بهره‌مند نمود.

 

خلقت‌ عقل‌

 

آن‌گاه‌ نخستين‌ خلق‌ روح‌ متبرك‌ محمدي‌ به‌ صراحت‌ «أَوَّل‌ُ ما خَلَق‌َ اللّه‌ُ الْعَقْل‌َ»[10] عقل‌روشني‌افروز الهي‌ است‌ كه‌ از اكسير نور مصطفوي‌ و نسيم‌ روح‌ نبوي‌ به‌ ظهور رسيده‌ وسراج‌ منيرش‌ حقايق‌ ملك‌ و ملكوت‌ را عيان‌ نموده‌، خلايق‌ را به‌ يمن‌ حضور روشنگر وهدايت‌بخش‌ خويش‌ متنعم‌ ساخت‌. صادق‌ آل‌ طهارت‌(ع‌) مي‌فرمايد: «اِن‌َّ اللّه‌َ عَزَّ وَ جَل‌َّخَلَق‌َ الْعَقْل‌َ وَ هُوَ أَوَّل‌ُ خَلْق‌ٍ مِن‌َ الرُّوحانِيِّين‌َ عَن‌ْ يَمين‌ِ الْعَرْش‌ِ مِن‌ْ نُورِه‌ِ؛[11] همانا خداوند عزوجل‌عقل‌ را كه‌ اوّلين‌ خلق‌ از روحانيين‌ بود از جانب‌ راست‌ عرش‌، از نور خودش‌ آفريد».

 

خلقت‌ قلم‌

 

و آندم‌ كه‌ حقيقت‌ محمدي‌، مخلوقات‌ سراي‌ ارض‌ را بهره‌مند از نور مقدس‌ و روح‌مطهر خويش‌ نمود و شعاع‌ عقل‌ منوّر الهي‌ را در فضاي‌ جهان‌ ملك‌ پرتوافشان‌ ساخت‌، به‌دلالت‌ روايي‌ «اِن‌َّ أَوَّل‌َ ما خَلَق‌َ اللّه‌ُ الْقَلَم‌َ»[12] قلم‌ را كه‌ در حقيقت‌ وسيلهء‌ بيان‌ و قدرت‌ اظهارحقايق‌ ظاهري‌ و اسرار و معارف‌ باطني‌ به‌ دستان‌ تواناي‌ رسالت‌ الهي‌ و ولايت‌ رحماني‌است‌، بر اريكهء‌ ظهور نشاند.

 

و به‌ صراحت‌ قرآني‌(اءقْرَأْ وَ رَبُّك‌َ الْأَكْرَم‌ُ الَّذي‌ عَلَّم‌َ بِالْقَلَم‌ِ)؛[13] «بخوان‌ و پروردگارتوست‌ كريم‌تر، آن‌كه‌ تعليم‌ داد به‌ وسيلهء‌ قلم‌» و به‌ هدايت‌ آسماني‌ (الرَّحْمن‌ُ عَلَّم‌َ الْقُرْا'ن‌َ خَلَق‌َالْاءِنْسان‌َ عَلَّمَه‌ُ الْبَيان‌َ)؛[14] «خداوند رحمان‌ قرآن‌ را ياد داد، انسان‌ را آفريد و بيان‌ را به‌ اوآموخت‌» قلم‌ رازگشا در دستان‌ عقل‌ الهي‌ و رحماني‌، ترسيمگر حقايق‌ و لطايف‌ غيب‌ وشهود بر صحيفهء‌ عوالم‌ ملك‌ و ملكوت‌ گشت‌.

 

***

 

و اين‌گونه‌، در سرآغاز خلقت‌ انسان‌ نيز چهار جوهرهء‌ حقيقت‌ محمدي‌؛ يعني‌ نور،روح‌، عقل‌ و قلم‌ ربوبي‌ به‌ عنوان‌ حقايقي‌ حيات‌بخش‌ در ضمير آدم‌ صفي‌الله‌(ع‌) قرار يافت‌و او را در جايگاه‌ رفيعش‌، فردوس‌ برين‌، به‌ كرامت‌ «اءِن‌َّ اللّه‌َ خَلَق‌َ ا'دَم‌َ عَلي‌' صُورَتِه‌ِ؛[15] هماناخداوند آدم‌ را بر صورت‌ خود آفريد» مفتخر گردانيد تا فرشتگان‌ و كروبيان‌ ملكوت‌ اعلادر برابر چنين‌ وجه‌ و جلوهء‌ متكامل‌ ربوبي‌ در جنت‌ الهي‌، پيشاني‌ سجود بر آستان‌قدسي‌اش‌ بسايند: (وَ اِذْ قُلْنا لِلْمَلا'ئِكَة‌ِ اسْجُدُوا لِا'دَم‌َ فَسَجَدُوا)؛[16] «و چون‌ به‌ ملائكه‌ گفتيم‌آدم‌ را سجده‌ كنيد، پس‌ آنان‌ سجده‌ كردند».

 

آن‌گاه‌ در سراي‌ ملك‌ و عرصهء‌ تاريخ‌ بشري‌ پس‌ از آدم‌ صفي‌الله‌(ع‌)، سلسلهء‌ انبياي‌ الهي‌و اولياي‌ ربّاني‌ به‌ اشارت‌ نبوي‌ «ا'دَم‌ُ وَ مَن‌ْ دُونَه‌ُ تَحْت‌َ لَو'ائي‌؛[17] آدم‌ و هر كه‌ غير اوست‌، زيرپوشش‌ و سيطرهء‌ من‌ است‌» محمل‌ فروغ‌ حقيقت‌ محمدي‌ و شعاع‌ خورشيد الهي‌اش‌گشتند، تا اينكه‌ در عصر ختم‌ رسالت‌، وجود منوّر رسول‌ ختمي‌ مرتبت‌(ص‌) به‌ عنوان‌بارزترين‌ و كامل‌ترين‌ مصداق‌ (ثُم‌َّ أَنشَأْنَـه‌ُ خَلْقًا ءَاخَرَ فَتَبَارَك‌َ اللَّه‌ُ أَحْسَن‌ُ الْخَـ'ـلِقِين‌َ)[18] جامهء‌ظهور بر تن‌ نمود و درود و صلوات‌ جبروتي‌ ذات‌ اقدس‌ الهي‌ و خيل‌ عظيم‌ ملائكة‌اللّه‌ رامتوجه‌ خويش‌ ديد كه‌: (اءِن‌َّ اللَّه‌َ وَ مَلائِكَتُه‌ُ وَ يُصَلُّون‌َ عَلَي‌ النَّبِي‌ِّ...)؛[19] «به‌ درستي‌كه‌ خدا وملائكهء‌ او صلوات‌ بر پيامبر مي‌فرستند».

 

خاتم‌ پيامبران‌ به‌ اشارت‌ قرآني‌ (وَ ما أَرْسَلْناك‌َ اءِلاّ' رَحْمَة‌ً لِلْع'الَمين‌َ)؛[20] «و نفرستاديم‌ تو رامگر رحمت‌ براي‌ جهانيان‌» نه‌ تنها همهء‌ رسولان‌ الهي‌ را در حريم‌ شريعت‌ متكامل‌ خويش‌مشاهده‌ نمود، بلكه‌ مشعل‌ هدايت‌ و معرفت‌ را براي‌ همهء‌ رهجويان‌ صراط‌ كمال‌برافروخت‌ و به‌ بيان‌ آسماني‌ (اءِنَّك‌َ لِمَن‌ِ الْمُرْسَلين‌ِ عَلي‌' صِر'اط‌ِ الْمُسْتَقيم‌ِ)[21] بر طريق‌ مستقيم‌قرار يافت‌ تا با چراغ‌ شريعت‌ و نور معرفت‌، راه‌ فلاح‌ و رستگاري‌ را بر رهپويان‌ سرمنزل‌مقصود جلوه‌گر نمايد؛ چنان‌ كه‌ اميرمومنان‌، علي‌(ع‌)، در وصف‌ حضرتش‌ فرمود: «أَوْري‌'قَبَساً لِقابِس‌ٍ، وَ أَنارَ عَلَماً لِحابِس‌ٍ؛[22][رسول‌اكرم‌] شعلهء‌ آتش‌ را برافروخت‌، براي‌ آنكه‌اقتباس‌كننده‌ از آن‌ بهره‌مند شود و نشانهء‌ هدايت‌ را روشن‌ كرد تا در راه‌مانده‌، راه‌ يابد».

 

در تمثيل‌، همچنان‌ كه‌ سيارات‌ و سياركهاي‌ منظومهء‌ شمسي‌ از درون‌ خورشيد پديدآمده‌ و پروانه‌وار به‌ دور مشعل‌ فروزان‌ و جاذبهء‌ عظيمش‌ در حال‌ گردش‌ و طواف‌اند و هريك‌ به‌ نوعي‌ از انوار جهان‌تابش‌ بهره‌مند مي‌شوند، تمامي‌ مخلوقات‌ عالم‌ ملك‌ نيز به‌اشارت‌ نبوي‌ «أَنَا الشَّمْس‌ُ؛[23] من‌ به‌ منزلهء‌ خورشيد هستم‌» از خورشيد آسماني‌ حضرتش‌جلوه‌گر شده‌ و عالم‌ كثرات‌ از وجود جامع‌ محمدي‌ خلعت‌ ظهور بر تن‌ آراسته‌ و جاذبهء‌وجه‌ الهي‌اش‌ همهء‌ مخلوقات‌ را به‌ طواف‌ شمس‌ رحمتش‌ واداشته‌ است‌ و هر يك‌ در حداستعداد و توان‌ خويش‌ از انوار روح‌فزاي‌ كمال‌ و جمال‌ حضرتش‌ مستفيض‌ مي‌گردند.

 

بنابراين‌، همان‌گونه‌ كه‌ در قوس‌ نزول‌ و مرحلهء‌ ظهور آفرينش‌، شمس‌ پرفروغ‌ نبوي‌واسطهء‌ تجلي‌ خلايق‌ و عهده‌دار مقام‌ فيض‌بخشي‌ وجود است‌ و انوار هستي‌ ازمعدن‌العظمهء‌ حضرتش‌ بر مرآت‌ موجودات‌ انعكاس‌ مي‌يابد، در قوس‌ صعود و حركت‌ به‌سوي‌ كمال‌ مطلق‌ نيز هدايت‌بخشي‌ و ربوبيت‌ به‌ واسطهء‌ رسول‌اكرم(ص)‌ افاضه‌ مي‌شود؛ چه‌اينكه‌ چراغ‌ هدايت‌ و نور معرفت‌، رسول‌ ختمي‌ مرتبت‌، به‌ ارادةهء الهي‌ از مأواي‌ اصلي‌ خودكه‌ جايگاه‌ انوار لاهوتي‌ در ملأ اعلا بود به‌ دلالت‌ آسماني‌ (وَما أَرْسَلْناك‌َ اءِلّا كافَّة‌ً لِلنّاس‌ِبَشيراً وَ نَذيراً)[24] در ميان‌ عموم‌ ناسوتيان‌ و گمگشتگان‌ عالم‌ ملك‌، مأموريت‌ يافت‌ تا آنان‌را در سايهء‌ بشارت‌ و انذار، به‌ نواي‌ توحيدي‌ «قُولُوا لا' اِله‌َ اِلاّ' اللّه‌ُ تُفْلِحُوا»[25] مترنم‌ سازد و درپرتو كتاب‌ آسماني‌ خويش‌ از وادي‌ ظلماني‌ جهالت‌ و نفسانيت‌ به‌ صراط‌ مستقيم‌ بصيرت‌و نورانيت‌ رهنمون‌ باشد.

 

از آنجايي‌ كه‌ رسول‌اكرم‌(ص‌) مجموعهء‌ صورت‌ عالميان‌ و جامع‌ عوالم‌ غيب‌ و شهوداست‌ و تمامي‌ موجودات‌ ظاهر و باطن‌ هستي‌ از انوار اين‌ جلوهء‌ مقدس‌ ربوبي‌ پديد آمده‌ وجملهء‌ ناسوتيان‌ به‌ بيان‌ نبوي‌ «اءِنَّما أَنَا لَكُم‌ْ مِثْل‌ُ الْو'الِدِ؛[26] همانا من‌ براي‌ شما مانند پدر هستم‌»از اين‌ وجود كلي‌ الهي‌ تجلي‌ نموده‌ و همگي‌ اجزاي‌ اين‌ تنديس‌ متكامل‌ حق‌ مي‌باشند.

 

از اين‌رو، حضرتش‌ به‌ صراحت‌ آسماني‌ (لَعَلَّك‌َ باخِع‌ٌ نَفْسَك‌َ أَلاّ' يَكُونُوا مُؤْمِنين‌َ)؛[27]« [اي‌ پيامبر] چه‌ بسا كه‌ خود را به‌ هلاكت‌ مي‌افكني‌ از اينكه‌ ايمان‌ نمي‌آورند» به‌ علت‌غفلت‌ و گمراهي‌ مردمان‌ پيوسته‌ آه‌ سوزناك‌ از قلب‌ شفيق‌ خويش‌ برآورده‌ و با نزول‌ آيهء(فَاسْتَقِم‌ْ كَما أُمِرْت‌َ وَ مَن‌ْ تاب‌َ مَعَك‌َ)[28] نغمهء‌ «شَيَّبَتْني‌ سُورَة‌ُ هُودٍ؛[29] سورهء‌ هود مرا پير نمود»را سر مي‌داد[30] و با رأفت‌ و محبت‌ از جان‌ و دل‌ به‌ هدايت‌ و تعالي‌ خلايق‌ عشق‌ مي‌ورزيد وابر تفضل‌ و عنايت‌ را از هيچ‌ موجودي‌ دريغ‌ نداشته‌، باران‌ رحمت‌ و كمال‌ را بر سر تمامي‌مخلوقات‌ ظهوريافته‌ از وجود الهي‌اش‌ نازل‌ مي‌نمود تا شعله‌هاي‌ خشم‌ و شهوت‌ملكي‌شان‌ را فرونشاند و در پرتو چراغ‌ هدايتگر خويش‌ آنان‌ را از ظلمتكدهء‌ ملكي‌ به‌صراط‌ متكامل‌ ملكوتي‌ نايل‌ نموده‌، به‌ جمال‌ مطهر و منوّر ولايي‌ در حريم‌ قدسي‌اش‌واصل‌ گرداند.[31]

 

و چون‌ نداي‌ قدسي‌ محمد مصطفي‌(ص‌) در فضاي‌ جامعهء‌ بشري‌ طنين‌افكن‌ شد وفروغ‌ رحمت‌گسترش‌ بر جان‌ حيرت‌زدگان‌ ناسوتي‌اش‌ حضرتش‌ تابيدن‌ گرفت‌، شريعت‌مقدس‌ و آيين‌ الهي‌اش‌ در پرتو نور مهتاب‌ ولايت‌ به‌ اتمام‌ و اكمال‌ باريافت‌: (اَلْيَوْم‌َ أَكْمَلْت‌ُلَكُم‌ْ دينَكُم‌ْ وَ أَتْمَمْت‌ُ عَلَيْكُم‌ْ نِعْمَتي‌ وَ رَضَيْت‌ُ لَكُم‌ْ الاْءِسْلا'م‌َ ديناً)؛ [32]«امروز دين‌ شما را برايتان‌كامل‌ كردم‌ و نعمتم‌ را بر شما تمام‌ نمودم‌ و اسلام‌ را به‌ عنوان‌ دين‌ براي‌ شما پسنديدم‌»؛دين‌ مبين‌ و شريعت‌ حقّه‌اي‌ كه‌ به‌ دلالت‌ روايي‌ «اَلدّين‌ُ هُوَ الْحُب‌ُّ وَالْحُب‌ُّ هُوَالدّين‌ُ؛[33] دين‌همان‌ عشق‌ است‌ و عشق‌ همان‌ دين‌ است‌» جز حقيقت‌ متعالي‌ جمال‌ رحيمي‌ نمي‌باشد؛حقيقتي‌ كه‌ حيات‌ طيبهء روحاني‌ را براي‌ مؤمنان‌ راستين‌ به‌ ارمغان‌ مي‌آورد: «لا'حَيؤة‌َ اءِلاّ'بِالدّين‌ِ؛[34] حيات‌ نيست‌ مگر به‌ دين‌».

 

اما امت‌ رسول‌ خدا(ص‌) در برابر چنين‌ آيين‌ متكاملي‌ به‌ سه‌ گروه‌ تقسيم‌ شده‌اند:

 

عدهء‌ كثيري‌ از فروغ‌ آسماني‌ و شعاع‌ شمس‌ محمدي‌ روي‌ برتافته‌ و در اعماق‌ ظلمات‌ملكي‌، اسير خواهشهاي‌ دنيايي‌ و تمايلات‌ نفساني‌ گشتند و محجوب‌ از رؤيت‌ جمال‌زيبندهء‌ دين‌ و بي‌نصيب‌ از حقيقت‌ شريعت‌ مصطفوي‌ به‌ دام‌ تكذيب‌ اسرار و معارف‌ولايي‌اش‌ گرفتار آمده‌ و چه‌ بسا با وجود برخورداري‌ از علم‌ شريعت‌، در حجاب‌ تعصبات‌جاهلي‌، قابيل‌وار به‌ انكار صاحبدلان‌ ولايي‌ پرداخته‌ و مصداق‌ بارز اصحاب‌ شمال‌مي‌گردند.

 

صادق‌ آل‌ عصمت‌ و طهارت‌(ع‌) در اين‌باره‌ مي‌فرمايد: «... وَ مَن‌ْ أَنْكَرَه‌ُ كان‌َ مِن‌ْأَصْحاب‌ِ الشِّمال‌ِ الَّذين‌َ قال‌َ اللّه‌ُ (ما أَصْحاب‌ُ الشِّمال‌ِ في‌ سُموم‌ٍ وَ حَميم‌ٍ وَ ضِل‌ٍّ مِن‌ْ يَحمُوم‌ٍ)؛[35] وكسي‌ كه‌ امام‌ را انكار كند در زمرهء اصحاب‌ شمال‌ است‌؛ كساني‌ كه‌ خداوند دربارهء‌ آنهافرمود: و كيست‌ اصحاب‌ شمال‌؟ در آتش‌ نفوذكننده‌ و آب‌ جوشان‌ و سايه‌اي‌ از دود سياه‌مي‌باشند.»

 

گروهي‌ نيز به‌ موجب‌ انوار شمس‌ محمدي‌، به‌ بيان‌ «أَلشَّريعَة‌ُ رِياضَة‌ُ النَّفْس‌ِ» [36]درظلمتكدهء عالم‌ ملك‌ از آلايش‌ تمنيات‌ نفساني‌ و تيرگيهاي‌ دنيايي‌ پاك‌ و مطهر شده‌، به‌عنوان‌ اولوالالباب‌ سراج‌ عقل‌ الهي‌شان‌ را با تدبر و تفكر در آيات‌ ربوبي‌ برمي‌افروزند وگوش‌ دل‌ به‌ نداي‌ ايمان‌ و ارشاد مشفقانهء‌ رسول‌اكرم‌ مي‌سپارند تا به‌ تصريح‌ قرآني‌ (وَاِنَّك‌َ لَتَهْدِي‌َ اءِلي‌' صِر'اط‌ٍ مُسْتَقيم‌ٍ)[37] بر صراط‌ مستقيم‌ ولايي‌ قرار گرفته‌، به‌ مقام‌ رفيع‌ ابرارنايل‌ شوند:

 

(اِن‌َّ في‌ خَلْق‌ِ السَّمو'ات‌ِ وَ الأَرْض‌ِ واخْتِلا'ف‌ِ اللَّيْل‌ِ وَالنَّهارِ لَآيات‌ٍ لِأُولِي‌ الْأَلْباب‌ِ... رَبَّنا اِنَّناسَمِعْنا مُن'ادِياً يُنادي‌ لِلْايم'ان‌ِ أَن‌ْ ا'مِنُوا بِرَبِّكُم‌ْ فَامَنّا، رَبَّنا فَاغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَ كَفِّرْ عَنّا سَيِّئاتِنا وَ تَوَّفَنامَع‌َ الأَبْر'ارِ)؛[38] «به‌ درستي‌كه‌ در آفرينش‌ آسمانها و زمين‌ و اختلاف‌ شب‌ و روز نشانه‌هايي‌است‌ براي‌ صاحبان‌ عقل‌... [گويند: ] اي‌ پروردگار ما! همانا شنيديم‌ نداكننده‌اي‌ براي‌ ايمان‌ندا مي‌كرد كه‌ به‌ پروردگارتان‌ بگرويد، پس‌ گرويديم‌. اي‌ پروردگار ما! پس‌ گناهان‌ ما راببخشا و بديهاي‌ ما را بپوشان‌ و ما را با ابرار بميران‌».

 

اما گروه‌ ابرار كه‌ اصحاب‌ يمين‌ مي‌باشند،[39] به‌ بيان‌ نبوي‌ «فَأَنَا مِن‌ْ أَصْحاب‌ِ الَْيمين‌ِ وَ أَنَاخَيْرُ أَصْحاب‌ِ الَْيمين‌ِ؛[40] پس‌ من‌ از اصحاب‌ يمين‌ هستم‌ و من‌ بهترين‌ آنها مي‌باشم‌» همراه‌ باقافله‌سالار رهروان‌ طريق‌ معنا، محمد مصطفي‌(ص‌) به‌ صراحت‌ آسماني‌ (اِنَّك‌َ عَلي‌' صِر'اط‌ٍمُسْتَقيم‌ٍ)[41] راه‌ پرفراز و نشيب‌ كمال‌ و جمال‌ مطلق‌ را مي‌پيمايند تا به‌ مصداق‌ (فَأَمّا اِن‌ْ كان‌َمِن‌َ الْمُقَرَّبين‌َ فَرَوْح‌ٌ وَ رَيْحان‌ٌ وَ جَنَّت‌ُ نَعيم‌ٍ)[42] به‌ لقاي‌ فردوسيان‌ نايل‌ شده‌، به‌ مقام‌ مبارك‌مقربين‌ واصل‌ شوند و در بارگاه‌ حقيقت‌ به‌ تبيين‌ نبوي‌ «فَأَنَا مِن‌َ السّابِقين‌َ وَ أَنَا خَيْرُالسّابِقين‌َ؛[43] پس‌ من‌ از سبقت‌گيرندگان‌ هستم‌ و من‌ بهترين‌ آنها مي‌باشم‌» تجلي‌ ربوبيت‌ رادر جام‌ جهان‌نماي‌ احمدي‌ به‌ نظاره‌ بنشينند و به‌ ديدار جمال‌ دلربايش‌ مفتخر گردند.

 

حضرت‌ رضا(ع‌) دربارهء زيارت‌ رسول‌خدا(ص‌) توسط‌ مؤمنان‌ كه‌ همان‌ اصحاب‌ يمين‌هستند و در جواب‌ سؤال‌ از مفهوم‌ حديث‌ «اِن‌َّ الْمُؤْمِنين‌َ يَزُورُون‌َ رَبَّهُم‌ْ مِن‌ْ مَنازِلِهِم‌ْ فِي‌الْجَنَّة‌ِ»[44] چنين‌ اظهار نمود: «خداوند پيامبرش‌ محمد(ص‌) را بر جميع‌ خلقش‌ از انبيا وملائكه‌ فضيلت‌ بخشيد و طاعتش‌ را طاعت‌ خود و پيروي‌ از او را پيروي‌ از خود و زيارتش‌را در دنيا و آخرت‌، زيارت‌ خود قرار داد، پس‌ ]در قرآن‌ كريم‌[ فرمود: (مَن‌ْ يُطِع‌َ الرَّسُول‌َفَقَدْ أَطاع‌َ اللّه‌ِ)؛[45]«هركس‌ كه‌ رسول‌اكرم‌ را اطاعت‌ كند، خدا را اطاعت‌ كرده‌ است‌».

 

و همچنين‌ بيان‌ داشت‌: (اِن‌َّ الَّذين‌َ يُبايِعُونَك‌َ اِنَّما يُبايِعُون‌َ اللّه‌ِ)[46] «همانا آنان‌ كه‌ با تو]اي‌ پيامبر[ بيعت‌ مي‌نمايند، حقيقتاً با خدا بيعت‌ مي‌كنند» و رسول‌ خدا(ص‌) نيز فرمود:كسي‌ كه‌ مرا در حيات‌ يا بعد از مرگم‌ زيارت‌ كند، به‌ تحقيق‌ خدا را زيارت‌ كرده‌ است‌ ودرجهء پيامبر(ص‌) بالاترين‌ درجات‌ است‌، پس‌ كسي‌ كه‌ از جايگاه‌ خود او را با درجهء متعالي‌بهشتي‌اش‌ زيارت‌ نمايد، همانا خداي‌ تبارك‌ و تعالي‌ را زيارت‌ نموده‌ است‌».[47]

 

 

--------------------------------------------------------------------------------

 

[1] اسرار الحکم ،ض 20،حدیث قدسی :«کُنْتُ کَنْزاً مَخْفِیّاً فَاْحْبَبْتُ أََن أُعْرَفَ فَخَلَقْتُ الْخَلْقّ لِکَیْ أُعْرَفَ؛من گنجی پنهان بودم ، دوست داشتم که شناخته شوم.پس موجودات را آفریدم تا شناخته گردم.»

 

 

[2] الخصالعج 2،ص652:«قالَ جابِرُ بْنُ یَزبدٍ:سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ(ع)عَنْ قَوْلِ اللّهِ عَزَّ وَ جَلَّ(أَفَعَیینا بِا لْخَلْقِ الْأَوَّلِ بَلْ هُمْ فی لَبْسٍ مِنْ خَلْقِ جَدیدٍ) فَقالَ :یا جابِرُ تَأْویلُ ذلِکَ اَنَّ اللّهَ عَزَّ وَ جَلَّ اِذا أَفْنی ا هذَا الْخَلْقَ وَ هذَا الْعالَمَ وَ اَسْکَنَ أَهْلَ الْجَنََّتِهِ الْجَنَّةَ وَ اَهْلَ النّارِ جَدَّدَ اللّهَ عَزَّ وَ جَلَّ عالَماً غَیْرَ هذَا الْعالَمِ وَ جَدَّدَ عالَماً مِنْ غَیْرِ فُحُولَﮥٍ وَ لا اِناتٍ یَعْبُدُوُنَهُ وَیُوَحِّدُونَهُ و خَلَقَ لَهُمْ أَرْضاً غَیْرَ هذِهِ الْاَرْضِ تَحْمِلَهُمْ وَ سَماءً غَیْرَ هذِهِ السَّماءِ تَظِلَّهُمْ لَعَلََّکَ تَری أَنَّ اللّهَ عَزَّ وَ جَلَّ اِنَّما خَلَقَ هذَا الْعالَمَ الْواحِدَ وَ تَری أَنَّّ اللّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَمْ یَخْلُقْ بَشَراً غَیْرَکُمْ بَلْ وَ اللّهِ لَقَدْ خَلَقَ اللّهُ تَبارَکْ وَ تَعالی أَلْفَ أَلْفَ عالَمٍ وَ أَلْفَ أَلْفَ آدَمَ أَنْتَ فی آخِرِ تِلْکَ الْعَوالِمِوَ أُؤُلئِکَ الْآدَمِیّینَ.؛جابر بن یزید گوید:از امام محمد باقر (ع) پرسیدم معنای اینکه خدای عز وجل می فرماید: آیا به آفرینش نخستین ما عاجز شدیم، بلکه آنان از آفرینش تازه ای در اشتباهند(ق/15)چیست؟ فرمود :ای جابر!تأویل این آیه چنین است که خدای عز وجل چون این آفریدگان واین جهان را فانی نمود و بهشتیان را در بهشت و دوزخیان را در دوزخ جای داد،خدای عزوجل جهانی از نو می آفریند که به جز این جهان باشد و جهانی که از نو بوجود می آورد، نیازی به نر و ماده نخواهد داشت.آنان خدای را بپرستند و به یگانگی اش بشناسند و زمینی برای آنان بیافریند که بار سنگین آنان را یکشد و به جز این زمین باشد و آسمانی برای آنان بیافریند که بر آنان سایه بیفکند و بجز این آسمان باشد..شاید تورا عقیده بر این است که فقط همین یک جهان را آفریده است! و معتقدی که خدای عزوجل بجز شما بشری را نیافریده اس!بلکه به خدا قسم !همانا خدای تبارک و تعالی هزار هزارجهان وهزار هزار آدم آفریده است که تو در آخرآن جهانها و آن آدمیان می ب�


مقالات معنوی استاد

کلیپ های تصویری

گلچینی از مجموعه سخنرانی های عارف هنرمند استاد یعقوب قمری شریف آبادی